Ćirilica

O pismu ćirilici i njenoj istoriji

Cirilica serbian_writing_cirilyc_

Ćirilica je mlađe, najrasprostranjenije slovensko pismo. Razvila se iz grčke azbuke i glagoljice i danas je koriste Srbi, Bugari, Rusi i Makedonci, a nekada su je koristili i Rumuni i Hrvati.

Sam naziv Ćirilica nastao je tek u XV veku u Kijevskoj školi, a sve do XI veka glagoljica je nazivana kurilovicom. Smatra se da su  Ćirilicu sastavila braća Ćirilo i Metodije iz Soluna, a pomagao im je njihov učenik Sveti Kliment Ohridski.

Krajem IX veka uvodi se u bogosluženje slovenski jezik, a solunska braća Ćirilo i Metodije imaju misiju opismenjavanja, čime otpočinje slovenska hrišćanska kultura među Srbima.

Staroslovenska ćirilica je nastala iz grčkog unicijalnog pisma IX veka, koje se zove Ustavno. Iz grčke unicijale uzeta su 23 slova i njima je dodato još 14 slova. Iz Ustavne ćirilice razvila su se vremenom crkvena i svetovna azbuka, kojima se danas još služe Srbi, Rusi, Ukrajinci i Bugari.

Reformu srpske ćirilice izvršio je 1814. godine u Beču Vuk Stefanović Karadžić (1787-1862), u “Pismenici serbskoga jezika po govoru prostoga naroda”.

Odbacivši jedan deo slova Vuk je stvorio azbuku od svega 30 slova.

Najstariji datiran ćirilični spomenik je Samuilov natpis iz 993 godine, koji je pronađen u Makedoniji, u selu German blizu Prespanskog jezera. Godine 1930. nađeno je u Preslavi, nekada prestonici bugarskog cara Simeona, nekoliko manjih, nedatiranih ćiriliskih spomenika, za koje se pretpostavlja da su iz  Simeunovog doba.

Posao
Posebno izdvajamo