Manastir Studenica Majka svih manastira

Manastir Studenica majka svih manastira Otac Srbije i osnivač dinastije Nemanjića Stefan Nemanja je podigao manastir Studenica 1190. godine koji je posvećen Uspenju presvete Bogorodice. Predanje kaže da se loveći u pitomini oko današnje reke Studenice, uzvodno od mesta gde se ona uliva u Ibar, veliki župan Stefan Nemanja zaustavio sa svitom da predahne. Očaran prirodom, a vodjen Božjim providjenjem, odlučio je da na tom mestu podigne crkvu u slavu Majke Božje.

Originalni spoj vizantijskog prostora i strukture hrama i spoljnih oblika i njihove obrade u belom mermeru, koje potiču iz romanske arhitekture čine Studenicu remek delom srednjoevropske arhitekture. Studenica je živopisana najviše zaslugom Svetog Save, ali ime grčkog majstora, autora dvanaest monumentalnih kompozicija nije upamćeno. Nepoznati Grk je uveo za to vreme sasvim novu tehniku: fresko tehnikom oponašao je mozaičko slikarstvo - na nalepljenim zlatnim listićima bojom je iscrtavao kockice poput pravog mozaika. Freske, remek-dela vizantijskog živopisa sa poćetka 13. veka, obeležile su put srpskog srednjovekovnog slikarstva.

Studenica raspeće Čuveno raspeće i likovi svetaca u oltaru, Studenicu čini jedinstvenom a veći deo fresaka nastalih u 16 veku predstavlja reprezentativna dela svoje epohe. Malo je poznato da je baš ovde ustanovljena prva srpska bolnica. A osam kilometara od samog manastira, uklesana u stenu, nalazi se isposnica Svetog Save.

U Bogorodičinoj crkvi u Studenici, počivaju mošti Stefan Nemanje - Svetog Simeona, kao i mošti njegove žene, monahinje Anastasije, i sinova Vukana i Stefana Prvovenčanog. Njima na poklonjenje dolaze generacije verujućih, a hiljade dobronamernih iz celog sveta dolaze da se dive svemu što u istoriji evropske i svetske civilizacije predstavlja ova srpska carska lavra. Sa svojim hramovima, trpezarijama, kulama i konacima Studenica je zadržala svoju prvobitnu funkciju, a kao prvorazredni zakonom zaštićeni spomenik upisan je u listu svetske kulturne i prirodne baštine UNESCO-a 1986. godine.

Šta videti?

Uz samu Studenicu, uzvodno uz Ibar ka Raškoj, podno Golije, nalazi se manastir Gradac, zadužbina francuske princeze, a srpske kraljice Jelene Anžujske, u kojoj se i zamonašila i umrla. Njoj u čast, kaže predanje, kralj Milutin je celu dolinu Ibra zasadio jorgovanima. Na brdu iznad nje je jedna od najbolje očuvanih srednjovekovnih tvrdjava - Maglić.

U neposrednoj blizini je i Žiča, manastir koji je, zajedno sa crkvom Svetog uspenja, sagradio prvi kralj Srbije Stefan Prvovenčani.